شمال از شمالِ غربی

سینما و ادبیات ــ نوشته‌ها و ترجمه‌های نویسنده‌ی این وبلاگ را بی‌اجازه در هیچ سایت، وبلاگ و نشریه‌ای منتشر نکنید.

فکر نمی‌کنم سینما به آخر رسیده باشد

  

  

   بعضی از بدشگون‌ترین پیش‌بینی‌های‌تان در درباره‌ی عکّاسی به حقیقت پیوسته است. مثلاً عکّاسی ـ در آخرین حلولش از طریقِ تکنولوژیِ دیجیتای ـ قطعاً بر هنر فائق آمده است. تلویزیون، هالیوود و بنگاه‌های شادی و نشاط، زمامِ امور را به‌دست گرفته‌اند، که علاوه بر سایرِ چیزها به مهم‌ترین فُرمِ هنرِ مُدرن منجر شده است. چیزی که شما به‌عنوانِ «دهه‌ی سینما» نام بردید. ژان‌لوک گُدار اخیراً گفته است سینمایی که من می‌شناختم به آخر رسیده است.

   سینمایی که او می‌شناخت، واقعاً،‌ به پایان رسیده است. مطمئن باشید، به دلایلی ازجمله فروشکستنِ سیستمِ توزیع. من هشت‌سال باید منتظر می‌ماندم تا فیلمِ سیگارکشیدن/ سیگارنکشیدنِ آلن رنه را در لینکُلن سِنتِر ببینم. رنه فیلم‌هایش را در اوایلِ دهه‌ی ٩٠ ساخت، ولی هیچ‌کدام از آن‌ها طیّ ده‌سالِ گذشته این‌جا توزیع نشد. ما دست‌چینِ خیلی کوچک‌تری را این‌جا، در نیویورک، که به‌نظر می‌رسد جای خوبی برای فیلم‌دیدن باشد، داریم جمع‌آوری می‌کنیم. به‌ عبارتِ دیگر، اگر قطعِ کوچک را می‌توانید تحمّل کنید ـ که اتّفاقاً من با تصاویرِ مینیاتوری مشکل دارم ـ تمامِ تاریخِ سینما را می‌توانید این‌جا پیدا کنید و بارها و بارها تماشا کنید و دیگر هم لازم نیست وابسته به سیستمِ توزیع باشید.

   به‌نظرِ من، مهم‌ترین مشکلی که سینما دارد، بیش از هر چیز، ورشکستگیِ فرهنگی‌ست. ذوق‌ها تباه شده‌اند، خیلی به‌ندرت می‌توانید فیلم‌سازی را ببینید که شوقِ به‌کارگرفتنِ اندیشه و احساساتِ پُرمحتوایی را داشته باشد. به‌ دلایلی، فیلم‌هایی که من دوست دارم، بیش‌تر مالِ آن بخش از دنیاست که ثروتِ کم‌تری دارند؛ جاهایی که ارزش‌های تجاری همه‌چیز را در اختیارِ خود ندارند. مثلاً، من فکر می‌کنم، دلیلِ این‌که مردم عکس‌العملی چنین مثبت به فیلم‌های کیارستمی نشان داده‌اند، آن است که او آدم‌هایی را نشان می‌‌دهد که کاملاً بی‌گناه هستند و در این دنیایی که نیش و کنایه بیش‌تر و بیش‌تر می‌شود، نیش و کنایه نمی‌زنند. از این لحاظ، فکر نمی‌کنم سینما به آخر رسیده باشد.

   از گفت‌وگوی ایوان چانز با سوزان زُنتاگ (سونتاگ)، در کتابِ گفت‌وگو با یازده نویسنده‌ی زن، ترجمه‌ی مهرشید متولّی، انتشاراتِ نیلوفر، ١٣٨٩

  
نویسنده : محسن آزرم ; ساعت ۱۱:۳٠ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱٦ خرداد ۱۳٩٠