شُمال از شُمالِ غربی

سینما و ادبیات ـ نوشته‌ها و ترجمه‌های نویسنده‌ی این وبلاگ را بی‌اجازه در هیچ سایت، وبلاگ و نشریه‌ای منتشر نکنید.

چیزی شبیهِ کارنامه...

 

... «چه‌جوری‌ست که... این‌را شما برای ما روشن کن لطفاً...» آفتاب دارد غروب می‌کند و از این‌جا که من نشسته‌ام دیگر خبری از آن نور همیشگی نیست. دیگر آفتاب نیست. دارد شب می‌شود و من با پا دردی که توی آخرین روزهای سال حوصله و دل و دماغی برای خندیدن و کیف‌کردن نگذاشته، دارم «امشب در سینما ستاره»ی «پرویز دوائی» را برایِ چندمین‌بار [چندمین‌بار واقعاً؟] ورق می‌زنم. توی این چندماه، چندبار خوانده باشم این کتاب را خوب است؟ عادت به شمردن که ندارم، ولی حوصله‌ام که سر می‌رود، می‌روم سراغ «امشب در سینما ستاره». این‌یکی را هم درست مثل «بُلوارِ دل‌های شکسته»‌اش دوست دارم. همین‌جور ورقش می‌زنم. سفیدِ سفید است. توی هیچ کتابی، زیر هیچ جمله‌ای، خط نمی‌کشم. دوست ندارم کتاب را سیاه کنم. کتاب باید سفید بماند. باید تمیز بماند. امّا نوشته‌های «دوائی» که نیازی به خط‌کشیدن ندارند؛ اگر قرار به خط‌کشیدن باشد، باید از اوّل زیر همه‌ی جمله‌ها را خط کشید و رفت تا آخر کتاب. این‌جوری که نمی‌شود؛ پس «چه‌جوری‌ست که...» خودم هم نمی‌دانم. می‌روم سراغ «آن ناخدای نیمه‌شبان»؛ سراغ اصلِ دست‌نویس «دوائی» که چندسال پیش فرستادش برای روزنامه‌ی «شرق»، برای ویژه‌نامه‌ی داستانی که به‌همّتِ «مهدی» یکی از بهترین ویژه‌نامه‌های «شرق» شد. این اصلِ داستان است، دست‌خطِ اُستاد. شروع می‌کنم به خواندن: «... دیروز رفتم پیش این آقای هموطنِ کامپیوتردار و اینترنت‌باز که خبر داد با دستگاهِ کامپیوترش مقداری عکس و اعلانِ فیلم‌های سریال را که نشانی داده و ازش خواسته بودم، پیدا کرده و درآورده و چاپ کرده است.» می‌روم دوخط پایین‌تر: «... عکس‌ها را چید جلوی ما که هوش از سر ما رُبود و قلبِ ما را با ریتمِ هشت، ده،‌ دوازده‌سالگی، با حسّ محاورتِ عاشقانه‌مان، با این سریال‌ها به بال و پَرزدن واداشت...» همین است دیگر؛ معجزه می‌کند این مرد با نوشته‌هایش. دلم می‌خواهد گوشی را بردارم و زنگ بزنم آن‌سر دنیا و همین‌که صدایش را شنیدم، بگویم  «چه‌جوری‌ست که... این‌را شما برای ما روشن کن لطفاً...» و بگویم که این نوشته‌ها چه‌قدر عزیزند برای من، چه‌قدر ارزش دارند برای من و هربار خواندن‌شان، هربار تماشای خط نویسنده‌اش، احوالاتم را عوض می‌کند. بعد یادم می‌افتد که توی این چند مکالمه با اُستاد، هیچ‌وقت این‌چیزها را نگفته‌ام، هیچ‌وقت دلم نیامده مکالمه را زیادی طولانی کنم، همیشه به این فکر کرده‌ام که حیف نیست وقتش را با این حرف‌ها را بگیرم؟ حیف نیست وقتی‌ را که می‌تواند صرف نوشتن همچه گوهرهای کم‌یابی کند، پای تلفن صرف کند؟ و حیف است واقعاً...

 

دارم فکر می‌کنم توی این سالی که گذشت، چه‌قدر غصّه خوردیم بابتِ «شهروندِ امروز»ی که شنبه‌ها جایش روی دکّه‌ها خالی بود و فکر می‌کنم که این «شهروندِ امروز»، شد یک معیار، یک مقیاس برای چاپ یک نشریه‌ی هفتگی و چه‌کسی باور می‌کند که شنبه، یک‌شنبه تازه به‌صرافتِ موضوع هفته‌ی بعد می‌افتادیم و چه‌کسی باور می‌کند که چه‌جوری این مطالب را جمع می‌کردیم و می‌رساندیم به صفحه‌بندی. ماه‌های آخر «شهروندِ امروز»، دست‌کم برای من، ماه‌های بهتری بود؛ «کافه»‌ای را راه انداخته بودیم (پیشنهادِ اسمش با سردبیر بود؛ همه‌ی حقوق هم، قاعدتاً محفوظ است.) که آدم‌های درست‌وحسابی درباره‌ی کتاب‌هایی که خوانده بودند، یا فیلم‌هایی که دیده بودند، یا تیاترهایی که تماشا کرده بودند، می‌نوشتند. شاید اگر «کریم» کمک نمی‌کرد، «کافه» این‌قدر رونق نداشت و اگر سردبیر جای بیش‌تری نمی‌داد، رونقش این‌همه نبود. (بازهم سپاس) و بانمک بود که همه دوست داشتند توی این همین شش‌صفحه بنویسند و خدا می‌داند که بعضی نوشته‌ها دو، سه شماره توی نوبت می‌ماندند و گاهی نوشته‌ی خودم کار نمی‌شد که نوبت به دیگران برسد. ایرادی هم نداشت قاعدتاً، چون خیال می‌کردیم که مثل کشتیِ فدریکو فللینی به‌راه‌ خودمان ادامه می‌دهیم، ولی نشد...

 

و سفر اصفهان. این‌یکی را نمی‌شود فراموش کرد. یک‌چندروزی را با بهترین هم‌سفرهای این‌سال‌ها رفتیم اصفهان. اوایل خُرداد. چه حالی داد این سفر؛ مُمدِّ حیات بود و مُفرِّحِ ذات. جای همه‌ خالی. لذت بُردیم واقعاً. همه‌ی شهر را گشتیم، اطعمه‌ی اصفهانی‌ را یک‌به‌یک چشیدیم و خدا را شُکر کردیم بابتِ این‌همه خوشی. کنار زاینده‌رود قدم زدیم؛ صبح و شب. آفتاب که داشت غروب می‌کرد، می‌نشستیم به حرف‌زدن و تماشای آدم‌ها...

 

امّا شروع سال بهتر بود برای من؛ «شهر» بی «فرشته» نماند؛ بهترین دوستِ همه‌ی زندگی‌ام، آمد و چندهفته‌ای ماند و من هم حواسم بود که باید آبیِ آسمان را جدّی‌تر بگیرم و حواسم بود که باید بخشی از هرروز را با دوستی قسمت کنم که خودِ «زندگی»‌ست، که نهایتِ «زندگی»‌ست. و همین‌کار را کردم. رفتیم به «شهرگردی»، به همه‌ی جاهایی که باید سر می‌زد؛ به کتاب‌فروشی‌های انقلاب و به آن خوراک‌خانه‌ی محبوب‌مان که غذاهایش شبیه هیچ‌جای دیگری نیست و نشستیم پُشتِ همان میزهایی که همیشه می‌نشستیم و همان غذاهایی را خوردیم که همیشه می‌خوردیم. چه روز معرکه‌ای بود. و چه حیف که بهترین دوست این عید را جای دیگری باید جشن بگیرد و خوش‌به‌حال مردم آن شهر یخ‌زده که «شهر»‌شان بی «فرشته» نمی‌‌ماند...

 

نشد؛ خیلی از کارهایی که می‌خواستم بکنم، نشد و حالا دارم فکر می‌کنم باید کارهای مانده را به سرانجام رساند. فقط یکی از کتاب‌هایی را که قول داده بودم، دادم به ناشر. کتاب‌های دیگری هم بود که باید می‌دادم و ماند برای وقتی دیگر. «شاعر در نیویورک»، بهترین شعرهای «فدریکو گارسیا لورکا» تمام شده است،‌ امّا هنوز زود است برای چاپش. و یک کتابِ کوچک شعرهای «لنگستن هیوز» هم مانده است. وقتش کِی است؟ سالی که از فردا شروع می‌شود؟ خودم هم نمی‌دانم...

 

هزار کار را گذاشته‌ام برایِ تعطیلاتِ نوروز؛ هرچند تجربه‌ی سال‌هایِ گذشته‌ را دارم و خوب حواسم هست ‌که تعطیلاتِ نوروز، وقتِ خوب و مُناسبی نیست برایِ رسیدگی به کارهایِ باقی‌مانده‌. امّا چه می‌شود کرد؟ چه باید کرد؟ دلم خوش است به فیلم‌هایی که هنوز ندیده‌ام، به کتاب‌هایی که هنوز نخوانده‌ام و به این نوشته‌ی طولانی درباره‌ی فیلم‌سازی که هربار دیدن فیلم‌هایش دلم را می‌لرزاند و خیال می‌کنم فیلم‌هایش شبیه مُعجزه‌ای‌ست که آمده تا حالِ همه‌ی ما را خوب کند، تا نشان بدهد که حواس‌مان باید به همه‌‌چیز باشد. به حرف دوستی هم فکر می‌‌کنم که می‌گفت این آدم آمده تا راهِ درست را در سینما نشان بدهد؛ پس چرا بعضی‌ها خیال می‌کنند که نباید جدّی‌اش بگیرند؟ باید به سرانجام برسد این نوشته‌ی طولانی؛ حتّا به قیمتِ این‌که توی تعطیلات جایی نروم و وقتم را صرف معاشرت با دیگران نکنم. اصلاً چه‌کاری‌ست معاشرت، وقتی می‌شود با فیلم‌های او زندگی کرد؟ ها؟

 

امروز، از خانه بیرون نزدم؛ خانه مُحتاج‌تر بود به این پاهای دردناک تا خیابان‌های شلوغی که پُر است از آدم‌ها  و فردا، وقتی اکسیژنِ هوا بیش‌تر شود، می‌شود بیرون زد و رفت به خلوت‌ترین پارک دنیا و روی بهترین نیمکتش نشست و کتاب خواند و موسیقی گوش کرد، یا اصلاً چشم‌ها را بست و به آینده‌ای فکر کرد که هیچ معلوم نیست چه‌جوری‌ست و به روزهایی که برای آمدن اجازه نمی‌گیرند. آه که دلم چه‌قدر برای بهترین دوستِ همه‌ی زندگی‌ام تنگ شده که حالا، در گوشه‌ی دیگر این دنیا، لابُد دارد به این فکر می‌کند که کاش این عید را هم در «خانه» می‌گذراند و چه‌قدر دلم تنگ شده برای دیدنش، برای حرف‌زدنش. و چه‌قدر دلم تنگ شده است...

 

  
نویسنده : مُحسنِ آزرم ; ساعت ٧:٢٦ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢٩ اسفند ۱۳۸٧

ابر بارانش گرفته است... و چه بی‌موقع... [به‌علاوه‌ی تغییرات]

 

ابر بارانش گرفته است... و چه بارانی... و چه بی‌موقع...

بعدِ تحریر: به‌جایِ همه‌یِ آن نوشته که اوّل این‌جا بود و نیست و به‌جای آن پیغام‌‌هایی که فعلاً در دسترس نیست [من از همه‌ی شما که اثری از پیغام‌تان نمی‌بینید، عذر می‌خواهم. توضیحش را در پُستِ شنبه‌شب، احتمالاً، می‌نویسم]، رویِ جلدِ شماره‌یِ تازه‌ی «شهروندِ امروز» را ببینید. صبحِ شنبه، 18 آبان، رویِ دکّه‌یِ روزنامه‌فروشی‌هاست؛ ویژه‌یِ انتخاباتِ آمریکا و البته شماره‌یِ دومِ کتابِ خاطرات...

بعدِ بعدِ تحریر: این‌جا را هم بخوانید، لطفاً.

و حرفِ آخر: هیئت نظارت بر مطبوعات دلایل توقیف شهروند امروز را ابلاغ کرد: زمینه‌ی انتشار هفته‏نامه‌ی شهروند امروز براساس مجوز‌ صادره‌ی «اقتصادی، فرهنگی، ورزشی»ست، درحالی‌که اکثر مطالب این نشریه هیچ هم‌خوانی‌ای با زمینه‌ی انتشار آن نداشته است... ضمن احترام به آزادی رسانه و مطبوعات و تأکید بر ضرورت تعاطی افکار و اندیشه ها، انتظار می‏ر‌ود دست‏اندرکاران نشریات که سازندگان فرهنگ عمومی جامعه به شمار می‌‏روند، بیش از دیگران خود را ملزم به رعایت قوانین و مقررات بدانند.

روی جلد آخرین شماره‌ی شهروند امروز

 

  
نویسنده : مُحسنِ آزرم ; ساعت ۱:٥٧ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱٦ آبان ۱۳۸٧
برچسب‌ها : شهروندِ امروز ، تعطیلات

از روزگارِ رفته حکایت...

یک: ... نه، روزهایِ خوبی نیست. چرایش بماند برایِ بعد؛ امّا حالِ همه‌یِ آن‌هایی که هنوز روزی چندساعت دورِ هم جمع می‌شوند و گَپ می‌زنند و می‌خندند و خاطره‌هایِ رفته را مرور می‌کنند و چشم‌به‌راهِ روزهایِ آینده هستند، خوب و خوش است...

 

دو: ... شادیِ این‌روزهایِ ما، نشریه‌یِ شهروندِ امروز است؛ هفته‌نامه‌یِ تمام‌رنگیِ خوشگلی که هفته‌ای یک‌بار با دیدنش ذوق می‌کنیم. برایِ بچّه‌هایی که خیلی‌وقت است روزنامه‌نگار بوده‌اند و نتیجه‌یِ کارشان را تقریباً یکی‌دو روز بعد رویِ دکّه دیده‌اند، هفته‌نامه چیزِ عجیبی است... امّا خدا را شُکر که هست. شهروندِ امروز، دغدغه‌یِ بیش‌ترِ بچّه‌هایی است که پیش‌تر هم‌میهن‌ را مُنتشر می‌کردند و البته هنوز هم چشم‌به‌راهش هستند. برایِ هر شماره‌اش، ساعت‌ها وقت می‌گذارند و هر موضوع و پرونده‌ای از دلِ بحث‌ها و گَپ‌ها درمی‌آید. درباره‌اش حرف می‌زنند و وقتی به‌نظرشان رسید که به کارِ شهروندِ امروز می‌خورد، دست‌به‌کار می‌شوند. بعید است تا حالا این هفته‌نامه را ندیده باشید؛ امّا اگر کسی را می‌شناسید که خواننده‌یِ هم‌میهن بوده و نمی‌داند که نشریه‌ای به‌نامِ شهروندِ امروز منتشر می‌شود، حتماً خبرش کنید...

 

سه: ... همین یک‌ساعت‌وخرده‌یِ اوّلش نشان می‌دهد که فیلمی عادّی نیست. دارم از «زودیاک» حرف می‌زنم؛ تازه‌ترینِ فیلمِ دیوید  فینچر که بالاخره‌یِ نسخه‌یِ تمیزش رسیده و می‌شود تماشایش کرد. این یک‌ساعت‌وخرده‌یِ اوّلش را عصر، تویِ تحریریه‌یِ تقریباً خلوت، با کریمِ نیکونظر دیدم و باور کنید که حیرت کرده بودیم از این‌همه نبوغ و خلاقیتِ  فینچر. زودیاک، ظاهری معمولی‌تر از فیلم‌هایِ قبلیِ  فینچر دارد؛ امّا شیطنت‌هایِ تصویری‌اش [نماهایِ غریب] این‌جا هم ـ دست‌کم در این یک‌ساعت‌وخرده‌یِ اوّلش که دیدیم ـ کاملاً دیده می‌شد. نه،  این یک فیلمِ معمولی نیست و حتماً وقتی‌که همه‌یِ فیلم را دیدم [کِی؟ همین امشب؟ فردا صُبح؟] دوباره‌ درباره‌اش می‌نویسم...

 

چهار: ... هرکسی، هرچه دوست دارد بگوید؛ «اشباحِ گویا» فیلمِ خوبی است. «میلوش فورمن»، دوباره درست به هدف زده و نتیجه‌یِ کارش، یک درامِ تاریخیِ سیاسی از آب درآمده که دیدنش برایِ هر تماشاگری واجب است. درست است که فورمن زیروبمِ زندگیِ فرانسیسکو گویا را روشن نکرده و به خلوتِ خانه‌اش نرفته و بیش‌تر او را در حالِ کار نشان داده، امّا درعوض چیزهایی را پیشِ‌رویِ ما گذاشته که حیف است چشم‌مان را رویِ‌شان ببندیم. داستانِ فیلم، دوره‌یِ تفتیشِ عقاید را در اسپانیا نشان می‌دهد و موقعیتِ آدمی [برادر لورنزو، که نقشش را خاویر باردِم بازی می‌کند]، فرصتِ خوبی را در اختیارِ فورمن و فیلم‌نامه‌نویسش «ژان‌کلود کاری‌یرِ» کبیر گذاشته تا تناقض‌هایِ درونی آدم و فرصت‌طلبی‌ها و بی‌اعتقادی‌هایش را نشان دهند. بعضی صحنه‌هایِ فیلم را بعید است به این زودی فراموش کنم...

 

پنج: ... نه، روزهایِ خوبی نیست. چرایش بماند برایِ بعد؛ امّا به‌جایِ فکرکردنِ به این خوب‌نبودن و ناخوشی، می‌شود فیلم‌هایِ ندیده و کتاب‌هایِ نخوانده را فهرست کرد. بله، همیشه فرصتی برایِ تجدیدِقُوا هست...

 

توضیحِ واضحات: عُنوانِ این یادداشت، نامِ داستانی‌ست از ابراهیم گُلستان که خواندنش [و دوباره‌خواندنش] به همه توصیه می‌شود...

      

  
نویسنده : مُحسنِ آزرم ; ساعت ٩:٥٠ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۳ امرداد ۱۳۸٦

شهروندِ امروز

نمی‌دانم تا حالا این هفته‌نامه‌یِ تمام‌رنگی را دیده‌اید یا نه؛ شماره‌یِ هفتم‌اش همین دیروز منتشر شد. این همان هفته‌نامه‌ای است که بچّه‌ها با جان و دل مطالبش را آماده می‌کنند. درست است که دوره‌یِ جدیدش هنوز به تعدادِ انگشت‌هایِ دو دست هم نرسیده، ولی خوب معلوم است که اگر چشمِ شیطان کور و گوشش کَر، عُمرش به دنیا باشد، خیلی زود قَد می‌کشد و بزرگ می‌شود...

 

سایتِ شهروندِ امروز هنوز راه نیفتاده؛ ولی اکبر منتجبی دست‌به‌کار شده و فعلاً وبلاگی را راه انداخته و مطالبِ این شماره را در آن گذاشته تا بعضی‌ها که هنوز این مجله را ندیده‌اند، بدانند در این هفته‌نامه‌ چه خبر است.

 

در همین مورد: اکبر منتجبی؛ شماره‌یِ جدیدِ شهروندِ امروز منتشر شد.

 

در شهروندِ امروز بخوانید:

 

  1. پوپولیسم همان سوسیالیسم نیست [شهیدِ زنده/ محمّد قوچانی]

     

  2. پایان سفرهای احمدی‌نژاد، آغاز سفرهای اصلاح‌طلبان [اکبر منتجبی]

     

  3. در مذمت تزویر [کیان پارسا]

     

  4. مراتب دروغ  [عباس عبدی]

     

 

بعدالتحریر: بقیه‌یِ مطالبِ شهروندِ امروز، قاعدتاً به مرور در این وبلاگ می‌آیند.

 

 

 

 

 

شهروندِ امروز 

 

 

  
نویسنده : مُحسنِ آزرم ; ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز دوشنبه ٢٥ تیر ۱۳۸٦
برچسب‌ها : شهروندِ امروز