حقيقت و مرد دانا ...


هشت سال پيش حدودا ، ناقدي در مقدمه ي گفت و گوي ش با « داريوش مهرجويي » گفت اين فيلم ساز يك « نام پر معنا » ست . كم ترين دقت در فيلم « گاو » و تاملي در آثار اخير او ما را به مشتركاتي مي رسانند كه حتا اگر « نگره ي مؤلف » را هم نپذيريم ، راه خوبي براي شناخت اين نام پر معناست :
يكي از كليدي ترين شخصيت هاي فيلم « گاو » ، مرد مصممي ست كه لبخند هم نمي زند . « مش اسلام » مغز متفكر آن روستاست ؛ اما همين مرد دانا در پايان به گرهي برمي خورد كه نمي تواند بازش كند . اين جاست كه او هم « مش حسن » را مي زند و دشنام ش مي دهد . كمي بعد « مهرجويي » در « آقاي هالو » و « پستچي » داستان را به گونه ي ديگري مطرح مي كند . يك بار جوان ساده ي شهرستاني از تجدد تهران صدمه مي خورد و يك بار ديگر مهندسي از فرنگ برگشته زندگي مردمي ساده را به خطر مي اندازد . تصوير يك مغز متفكر در « دايره ي مينا » به مردي غرغرو و عصبي بدل مي شود كه نه به حرف كسي گوش مي دهد و نه كسي او را باور دارد . به روايتي « هامون » يكي از مهم ترين تصاويري ست كه « مهرجويي » به تماشا گذاشته ست . مرد دانا اين بار هم قدم به راهي مي گذارد كه عابري در آن نيست . جدال عشق و ايمان / نبوغ و جنون ، تا سال ها كامل ترين تصويري بود كه فيلم ساز به ما نشان داد . اما « درخت گلابي » هرچند باز هم كشمكش عشق و اعتقاد را مطرح مي كرد ، داستان ديگري بود . « درخت گلابي » علاوه بر آن كه مرور خاطرات بود و سال هايي كه از دست رفته ند ، يك تذكر هم بود . اين تذكر روي سخن ش همه ي آن هايي هستند كه مرد دانا براي شان الگوست و گمان مي كنند بايد از راهي رفت كه عابري در آن نباشد . راهي كه « درخت گلابي » معرفي مي كند هم اما كم عابر و گاهي بي عابر ست . « مش اسلام » و « محمود شايان » را با هم مقايسه كنيد تا ببينيد اين دو راه تا چه اندازه متفاوت ند . آرامش نهايي آقاي نويسنده درست نقطه ي مقابل درماندگي و استيصال « مش اسلام » ست . هر دو از راهي مي روند كه كم تر عابري را به خود مي بيند ، اما راه آقاي نويسنده مطمئن تر ست !

/ 6 نظر / 3 بازدید
leila

موافقم !هميشه راه نويسنده کوتاهتره و احتمال گم شدن هم کمتره

بوزك

نكته جالبي بود من تا حالا نفهميده بودم!

Taraz

خواندن نوشته هايتان برايم لذتبخش است.پيروز باشيد.

Mehdi

نوشته‌تان خيلی ابهام دارد.

hamid

سلام،داری از بی سوادی می ترکی!

محسن آزرم

حميد عزيز . از يادداشت تو هم ممنونم . از اين كه به وبلاگ من سر زدي باز هم ممنونم .