زندگی رنج است...

 

 

   مُردن آدمی را مشتاقِ زیستن می‌کند؛ مشتاقِ کشفِ چیزهای نادیده و آدم‌های از راه رسیده. مشتاقِ چیزهای تازه‌ای که پیش‌تر نبوده‌اند؛ یا بوده‌اند و آدمی این چیزها را نمی‌دیده. رسیدن به لحظه‌های آخر است، انگار، که حسرتِ گذشته‌ی بی‌حاصل را در وجودِ آدمی زنده می‌کند و حسرت است، انگار، که بلای جانِ آدمی می‌شود در آن روزهای آخر و دقیقه‌هایی که هرکدام، شاید، آخرین دقیقه باشند.

   واتانابه‌ی زیستن هم تا مرگ را کنارِ خود حس نمی‌کند شوقی به زیستن ندارد. زیستن، به خیالش، همین است که هست؛ بیدار شدن از خواب و رفتن به اداره‌ و بازگشت به خانه و خوردنِ شام و چشم‌ها را روی هم گذاشتن و خوابیدن. امّا زیستن، انگار، چیزِ دیگری‌ست که واتانابه نمی‌شناسدش؛ تن به عادت ندادن و کشفِ لذّتِ زندگی. بی بهانه نمی‌شود زندگی کرد. آن‌چه هست، انگار، نامِ دیگری دارد. ارزشِ زندگی به لذّتی‌ست که آدمی نباید از خودش دریغ کند.

   امّا این‌ها به‌چشمِ واتانابه مُشتی کلمه است؛ کلماتِ ظاهراً قشنگی که معنا ندارند. چگونه می‌شود از زندگی لذّت بُرد وقتی لذّت کلمه‌ای‌ست ظاهراً بی‌معنا؟ چیزی را که نیست نمی‌شود به دست آورد. چیزی، انگار، قطعی‌تر از مرگ نیست. واقعی‌تر از مرگ هم چیزی نیست. و همیشه چیزی هست که میلِ زندگی را در آدمی می‌کُشد. «دنیا زشتی کم ندارد.» (خانه سیاه است) و همین کفایت می‌کند، انگار، برای دل‌زدگی از زندگی وقتی آدمی می‌داند روزهای آخر است و خوشی‌ها پایدار نیست و هر لبخندی، شاید، آخرین لبخندِ زندگی باشد.

  همین است که در خوش‌ترین لحظه‌های روزهای آخر هم مُدام مرگ را به یادش می‌آورد؛ هر آن‌چه سخت واستوار است دود می‌شود و به هوا می‌رود؛ چه رسد به دل‌دادگی. «همه‌جا تاریک است و چیزی نیست که بگیرمش. فایده‌ای هم ندارد.» چاره‌ی کار، انگار، تاب‌آوردن است. دیدنِ چیزها و ظاهراً دل‌خوش‌بودن؛ وانمود می‌کنی که خوبی و می‌خندی و کیف می‌کنی از این زندگی، ولی کارِ سختی‌ست وانمودکردن و ظاهراً خوب‌بودن و خندیدن و کیف‌کردن وقتی خوشی‌ ناپایدار است و دل‌خوشی‌ها همه دود می‌شوند و به هوا می‌روند و ردّی از خود نمی‌گذارند.

   آن‌که وانمود می‌کند خوب است و می‌خندد و کیف می‌کند از زندگی، شاید، روزی، ساعتی یا دقیقه‌ای حتّا این خوشی را باور کند. امّا چه می‌شود اگر باور کند این خوشی پایدار است و ادامه دارد؟ دل‌کندن از زندگی سخت‌تر می‌شود. میلِ زیستن است که آدمی را از مرگ دور می‌کند. فرار می کند از دستِ مرگ. امّا کسی که روزهای آخرِ عمر را می‌گذراند چرا باید از دستِ مرگ فرار کند؟ مرگ در یک‌قدمی‌ست؛ سایه به سایه تعقیب می‌کند آدمی را. امّا این همه‌ی دردِ واتانابه نیست؛ این مردِ در آستانه‌ی مرگ میل به کار دارد؛ می‌خواهد کاری بکند؛ انگار همه‌ی عمر کاری نکرد؛ یا کارهای قبلی کار نبوده‌اند. و کار، انگار، چیزی‌ست که به مذاقِ آدمی خوش بیاید. دوستش بدارد، افتخار کند به آن و فکر نکند اگر کارِ دیگری کرده بود زندگی بهتر می‌شد و زیباییِ دنیا دوچندان می‌شد. زندگی، انگار، هیچ‌وقت بهتر نمی‌شود؛ اگر بدتر نشود و اگر دردهای آدمی دوچندان نشوند و دنیا را پیشِ چشمانش به جهنّمی حقیقی بدل نکنند.

   زندگی رنج است و واتانابه در سال‌های زندگی‌اش کم رنج نکشیده است. رنج است که آدمی را پیش می‌برد، راه را نشانش می‌دهد و امیدِ آینده را از او می‌گیرد و حسرتِ گذشته را در وجودش زنده می‌کند. امّا چه می‌شود کرد وقتی واتانابه از ابتدای کار مرگ را باور کرده و امیدش را از دست داده؟ میلِ زیستن، میل دیدن و کشفِ چیزهای تازه دوای دردِ واتانابه نیست. چاره‌ی این درد مُردن است؛ دل‌کندن از خوشی‌های ناپایدار و قبولِ تنها چیزی که در زندگی‌ قطعی‌ست. با این‌همه از خوش‌اقبالیِ واتانابه است که، بالأخره، معنای زندگی را می‌فهمد و بعد می‌میرد. سر درنیاوردن از زندگی و کشف‌نکردنِ نقطه‌ی مرکزی‌اش، شاید، عظیم‌ترین دردِ زندگی باشد. واتانابه رازِ بزرگ را می‌فهمد. کشف می‌کند که زندگی، دقیقاً، چه چیزهایی نیست و، دقیقاً، چه چیزهایی باید باشد. امّا کشفِ این چیزها قرار نیست زندگی را به او برگرداند. زیستن به پایان رسیده است و پایانِ زیستن مُردن است. دل‌کندن از چیزها و بستنِ چشم‌ها و تن‌دادن به واقعه‌‌ای بزرگ. سخت هم نیست انگار؛ وگرنه واتانابه از پسِ این کار برنمی‌آمد.

   زیستن، ساخته‌ی آکیرا کوروساوا

/ 11 نظر / 212 بازدید
نمایش نظرات قبلی
فرح

بهانه اي براي زندگي خوندن نوشتنه هاي دلنشين شما .

فرح

خوندن نوشته هاي دلنشين شما يكي از بهانه هاي زندگي

فرهاد ریاضی

سلام آقاي آزرم عزيز سپاس . سپاس براي اين تقسيم زيبايي ها بي نظير بود . بي نظير

شیوا

امّا کشفِ این چیزها قرار نیست زندگی را به او برگرداند این دقیقن جاییه که من ایستادم؛باور نمیکنم هنوز که فهمیدن این " نفهمیدن "ه هم قرار نیست چیزیو بهم بده...آدمای کمین که از این شوکه شدنه جون سالم بدر میبرن و حالشون خوب میمونه ؛کمن اونایی که آروم گرفتن و گذشتند از دست و پا زدن ،رها کردند خودشونو کنار حقیقتی که بهش رسیدن.

ناشناس خوشحال

تاکاشی شیمورا علی نصیریان جاپونه.

گولیا

امیدوارم شب یلدای خوشی داشته باشید.[گل]

هادی

چقدر خوب می نویسید. خواننده ثابتتان شدم از امروز. موفق باشید.

نسرین

سلام. این روزها این صفحه انگیزه مهم من برای سرزدن به نت شده است. در این سرزمین با این مختصات این گونه نوشتن کمیابه. تشکر مرد بزرگ.

پاچاکوتی هیروهیتو

خیلی خوب بود. این اولین مطلبی بود که اینجا خوندم و واقعا هم خوشم اومد. البته بیشتر به دلیل محتواش بود چون کمتر کارگردانیو به اندازه ی کوروساوا قبول دارم و از تاکاشی شیمورا هم واقعا خوشم میاد. (که به نظرم تا حالا هیچ مثلث هنری پرباری به خوبی شیمورا-میفونه-کوروساوا تو تاریخ سینما وجود نداشته...) بازم ممنونم از این مطلب خوب.

مریم

میتونم قسمتی از نوشتتون رو با ذکر منبع جایی استفاده کنم؟